Rafa\u0142 Zar\u0119bski<\/p>\n\n\n\n
Uniwersytet \u0141\u00f3dzki<\/p>\n\n\n\n
Jak dowiod\u0142y opracowania Bronis\u0142awy Ligary z zakresu \u201ezapisanej mowy dwuj\u0119zycznej\u201d Zygmunta Krasi\u0144skiego i Adama Mickiewicza, literatura dokumentu osobistego (termin Ma\u0142gorzaty Czermi\u0144skiej), obejmuj\u0105ca swym zasi\u0119giem znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tradycyjnie rozumianej literatury stosowanej \u2013 termin upowszechniony przez Stefani\u0119 Skwarczy\u0144sk\u0105 (korespondencja, pami\u0119tniki, zapiski prywatne etc.) jest znakomitym \u017ar\u00f3d\u0142em do bada\u0144 w obszarze dawnego bilingwizmu. Ponadto we wsp\u00f3\u0142czesnych badaniach j\u0119zykoznawczych (czy szerzej filologicznych) (T. Mika, D. Mas\u0142ej, A. S\u0142oboda, Z. Kr\u0105\u017cy\u0144ska etc.) zauwa\u017camy wyra\u017an\u0105 tendencj\u0119 do ujmowania bardziej i mniej znanych, lepiej czy gorzej opisanych, dawnych tekst\u00f3w tak\u017ce w kontek\u015bcie zachowa\u0144 dwuj\u0119zycznych. Fakt ten uchodzi\u0142 uwadze dawniejszych badaczy; czy mo\u017ce inaczej: by\u0142 przez nich pomijany, gdy\u017c w centrum bada\u0144 stawiano polszczyzn\u0119. Ten wyra\u017any zwrot, wynikaj\u0105cy z porzucenia perspektywy polonocentrycznej (pisze o tym szerzej W\u0142adys\u0142aw T. Miodunka), ma swoje konsekwencje metodologiczne (w podej\u015bciu do tekstu) i analityczne (w doborze narz\u0119dzi badawczych). \u0141\u0105czy si\u0119 to z przesuni\u0119ciem akcent\u00f3w w ogl\u0105dzie zabytk\u00f3w, dokumentuj\u0105cych koegzystencj\u0119 polszczyzny z innymi j\u0119zykami w j\u0119zykowym repertuarze tego samego autora. Nie opis j\u0119zyka polskiego danego tekstu (czy autora) staje si\u0119 najwa\u017cniejszy, ale jego relacje z tworzywem innoj\u0119zycznym (w perspektywie strukturalnej, genologicznej i funkcjonalnej).<\/p>\n\n\n\n
W referacie zamierzam przyjrze\u0107 si\u0119 uwik\u0142aniom polszczyzny w kontekst innoj\u0119zyczny \u2013 w tym przypadku francuski (znana jest rola j\u0119zyka francuskiego, jak i znany jest jego presti\u017c w dobie \u015brednio- i nowopolskiej) w tekstach nale\u017c\u0105cych do literatury dokumentu osobistego. Ich autorzy to osoby, dla kt\u00f3rych j\u0119zyk polski by\u0142 j\u0119zykiem obcym i\/lub drugim (np. dworzanin Jana Sobieskiego, Francuz, Fran\u00e7ois Paulin Dalairac, kr\u00f3lowa Marysie\u0144ka Sobieska).<\/p>\n\n\n\n
Celem u b\u0119dzie charakterystyka XVII-wiecznej polszczyzny opanowanej przez frankofon\u00f3w w kontek\u015bcie zagadnienia jej akwizycji\/nauczania jako j\u0119zyka drugiego\/obcego, problem\u00f3w, jakie stwarza\u0142a, a wreszcie \u2013 co mo\u017ce stanowi\u0107 istotn\u0105 perspektyw\u0119 badawcz\u0105 \u2013 odpowied\u017a na pytanie, jak\u0105 warto\u015b\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a wieloj\u0119zyczne mog\u0105 przedstawia\u0107 dla wiedzy (i jej weryfikacji) o stanie polszczyzny na r\u00f3\u017cnych etapach jej rozwoju (odwo\u0142uj\u0119 si\u0119 tu do metody \u015bwiadectw bezpo\u015brednich). Ten kierunek bada\u0144 nie by\u0142 dot\u0105d eksplorowany.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owa klucze<\/p>\n\n\n\n
bilingwizm, j\u0119zyk doby \u015bredniopolskiej, j\u0119zyk polski jako obcy\/drugi, korespondencja, pami\u0119tnik<\/p>\n\n\n\n
Bibliografia<\/p>\n\n\n\n
Hamers, J. F., i M. Blanc. 1983. Bilingualit\u00e9 et bilinguisme. Bruxelles: Mardaga.<\/p>\n\n\n\n
Ligara, B. 2011. \u201eDwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 tw\u00f3rc\u00f3w literatury polskiej jako problem badawczy historii j\u0119zyka\u201d. LingVaria 1 (11): 165\u2013178.<\/p>\n\n\n\n
Mas\u0142ej, D. 2020. Jak rodzi\u0142 si\u0119 \u015bredniowieczny tekst. Tak zwane Kazania augustia\u0144skie w perspektywie historycznoj\u0119zykowej. Pozna\u0144: Wydawnictwo PSP.<\/p>\n\n\n\n
Kr\u0105\u017cy\u0144ska Z., Mika T., S\u0142oboda A., 2016, Sk\u0142adnia \u015bredniowiecznej polszczyzny, Cz\u0119\u015b\u0107 I Konteksty \u2013 metody \u2013 tendencje, Pozna\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Muysken, P. 2000. Bilingual speech: a typology of code-mixing. Cambridge: Cambridge University Press.<\/p>\n\n\n\n
Poplack S., \u201eSometimes I\u2019ll start a sentence in Spanish y termino en Espa\u00f1ol. Linguistics\u201d. Linguistics 18: 581-618.<\/p>\n\n\n\n
Rastier F., 2015, Une introduction, [in:] O. Anokhina, F. Rastier (\u00e9d.), \u00c9crire en langues. Litt\u00e9ratures et plurilinguisme, Paris, s. III\u2013X.<\/p>\n\n\n\n
Szczepankowska, I. 2004. Studia nad polszczyzn\u0105 epoki stanis\u0142awowskiej. Bia\u0142ystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Bia\u0142ymstoku.<\/p>\n\n\n\n
Weinreich, Uriel. 1953. Languages in contact: Findings and problems. New York: Linguistic Circle of New York.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rafa\u0142 Zar\u0119bski Uniwersytet \u0141\u00f3dzki Jak dowiod\u0142y opracowania Bronis\u0142awy Ligary z zakresu \u201ezapisanej mowy dwuj\u0119zycznej\u201d Zygmunta Krasi\u0144skiego i Adama Mickiewicza, literatura…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1593"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1593"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1593\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1594,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1593\/revisions\/1594"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1593"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}