Patryk Zaj\u0105c<\/p>\n\n\n\n
Katedra J\u0119zyk\u00f3w i Kultur Afryki, Wydzia\u0142 Orientalistyczny, Uniwersytet Warszawski<\/p>\n\n\n\n
Antologia \u201eMagana jari ce\u201d [polskie: Skarb w s\u0142owach zakl\u0119ty] Abubakara Imama (1937; t\u0142um. Pawlak 2021) stanowi niekwestionowane dzie\u0142o literatury w j\u0119zyku hausa oraz najwa\u017cniejsz\u0105 pozycj\u0119 w kanonie literackim tego zachodnioafryka\u0144skiego ludu, licz\u0105cego przesz\u0142o 48 milion\u00f3w os\u00f3b. Hausa\u0144czycy, zamieszkuj\u0105cy g\u0142ownie na po\u0142udniu Republiki Nigru oraz w p\u00f3\u0142nocnej Nigerii, s\u0105 jednym z najwi\u0119kszych narod\u00f3w afryka\u0144skich o silnym poczuciu to\u017csamo\u015bci, manifestowanym, m.in. poprzez j\u0119zyk (ale tak\u017ce str\u00f3j, wyznawan\u0105 religi\u0119 \u2013 islam, kojarzenie z aktywno\u015bci\u0105 handlow\u0105 i in.) Tekst \u201eMagana jari ce\u201d stanowi niedo\u015bcigniony wz\u00f3r dla rodzimych pisarzy i wyznacznik norm stylu literackiego hausa. Antologia ta postrzegana jest jako zapis tradycji oralnej, przeniesiony do tradycji pisanej. Jest to zbi\u00f3r opowie\u015bci, \u0142\u0105cz\u0105cych motywy zaczerpni\u0119te z hausa\u0144skiego folkloru, funkcjonuj\u0105cego wcze\u015bniej jedynie w przekazie ustnym, oraz klasyki arabskiej literatury \u2013 zbioru ba\u015bni z Orientu pt. arabskim: \u201eAlf lajla wa-lajla\u201d (\u2018Ba\u015bnie tysi\u0105ca i jednej nocy\u2019). Przestrzeganie norm poprawno\u015bci j\u0119zyka oraz styl utworu sprawiaj\u0105, \u017ce jest on cz\u0119sto analizowany przez badaczy pod k\u0105tem r\u00f3\u017cnych cech systemowych j\u0119zyka hausa. Bogata frazeologia, u\u017cycie przys\u0142\u00f3w oraz stosowanie j\u0119zyka figuratywnego sprawiaj\u0105, \u017ce tekst ten mo\u017cna traktowa\u0107 jako korpus w badaniach nad frazeologi\u0105 i cechami dyskursywnymi j\u0119zyka.<\/p>\n\n\n\n
skupi si\u0119 na przedstawieniu g\u0142\u00f3wnych element\u00f3w tre\u015bci i kompozycji antologii \u201eMagana jari ce\u201d oraz jej znaczenia kulturowego, a tak\u017ce wskazaniu wybranych typ\u00f3w danych j\u0119zykowych, kt\u00f3re zawarte s\u0105 w jej tek\u015bcie i mog\u0105 by\u0107 przedmiotem analiz. Obejmuj\u0105 one przede wszystkim zwi\u0105zki frazeologiczne i odwo\u0142ania kulturowe zakodowane na r\u00f3\u017cnych poziomach j\u0119zyka (leksykalnym, kognitywnym, dyskursywnym). Szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cony zostanie na zaprezentowanie materia\u0142u zawieraj\u0105cego u\u017cycie przys\u0142\u00f3w w r\u00f3\u017cnych funkcjach w tek\u015bcie antologii. Przys\u0142owia s\u0142u\u017c\u0105 w \u201eMagana jari ce\u201d m.in. organizacji dyskursu poprzez podzia\u0142 (segmentacj\u0119) tekstu na rozdzia\u0142y stanowi\u0105ce oddzielne partie narracji w obr\u0119bie wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci (konstrukcja szkatu\u0142kowa). Pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 tytu\u0142\u00f3w rozdzia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re skazuj\u0105 najwa\u017cniejsze elementy ich tre\u015bci lub zawieraj\u0105 mora\u0142 z historii, kt\u00f3r\u0105 dany rozdzia\u0142 opowiada. Dodatkowo jeszcze paremie pojawiaj\u0105 si\u0119 w ustach bohater\u00f3w jako elementy dialog\u00f3w, co stanowi element strategii komunikacji niebezpo\u015bredniej znanej z potocznego j\u0119zyka hausa.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owa klucze<\/p>\n\n\n\n
j\u0119zyk hausa, oratura, powie\u015b\u0107 szkatu\u0142kowa, antologia, literatura afryka\u0144ska<\/p>\n\n\n\n
Bibliografia<\/p>\n\n\n\n
Imam, Abubakar. 1937. Magana jari ce [Skarb w s\u0142owach zakl\u0119ty]. Zaria: Literature Bureau.<\/p>\n\n\n\n
Muhammad, Abdulwahab. 2015. A semantic analysis of lexical devices in Abubakar Imam\u2019s Magana jar ice volume II. Opublikowana rozprawa doktorska. Saabr\u00fcccken: Scholar\u2019s Press.<\/p>\n\n\n\n
Pawlak, Nina (red. i t\u0142um.). 2021. Skarb w s\u0142owach zakl\u0119ty. Ksi\u0119ga Magana Jari Ce Abubakara Imama z komentarzem kulturowym. Warszawa: Dialog.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Patryk Zaj\u0105c Katedra J\u0119zyk\u00f3w i Kultur Afryki, Wydzia\u0142 Orientalistyczny, Uniwersytet Warszawski Antologia \u201eMagana jari ce\u201d [polskie: Skarb w s\u0142owach zakl\u0119ty]…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1585"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1585"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1585\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1586,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1585\/revisions\/1586"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}