Artur Urbaniak<\/p>\n\n\n\n
Akademia Nauk Stosowanych im. Stanis\u0142awa Staszica w Pile<\/p>\n\n\n\n
W proponowanym wyst\u0105pieniu zamierzam przedstawi\u0107 i zweryfikowa\u0107 empirycznie tez\u0119, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 dzie\u0142o literackie, w tym przypadku powie\u015b\u0107 Kurta Vonneguta pt. \u201e\u015aniadanie mistrz\u00f3w\u201d, mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 jako istotny zas\u00f3b w rozwoju kompetencji komunikacyjnych (za: Hymesem, 1966; 1972) wsp\u00f3\u0142czesnego retora. Dyskurs zostanie poddany holistycznej analizie pod k\u0105tem mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania fragment\u00f3w tekstu Vonneguta w mowach motywacyjnych.<\/p>\n\n\n\n
Narz\u0119dziem w\u0142a\u015bciwym do przeprowadzenia analizy dyskursu pod k\u0105tem pragmaretorycznym jest metoda semantycznej analizy dyskursu (van Dijk, 1985), kt\u00f3ra umo\u017cliwia holistyczn\u0105 analiz\u0119 tekst\u00f3w reprezentuj\u0105cych odmienne gatunki literackie. Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 wspomnian\u0105 metod\u0105 van Dijk (ibidem) dokona\u0142 przyk\u0142adowych deskrypcji zar\u00f3wno tekst\u00f3w pisemnej relacji prasowej, jak i akt\u00f3w mowy (wypowiedzi ustnej), a nawet fragmentu wiersza. Kluczowym elementem wybranej metody jest to, \u017ce stwarza ona okre\u015blon\u0105 przestrze\u0144 interpretacyjn\u0105 dla badacza, pozwalaj\u0105c w ten spos\u00f3b na dokonanie wielop\u0142aszczyznowego opisu dyskursu. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 poni\u017cszy fragment i nast\u0119puj\u0105ca po nim pr\u00f3ba interpretacji, z uwzgl\u0119dnieniem pragmatycznego charakteru badania.<\/p>\n\n\n\n
Nie pochylany sztandar by\u0142 pi\u0119kny, hymn za\u015b i pusta dewiza nie mia\u0142yby wi\u0119kszego znaczenia, gdyby nie nast\u0119puj\u0105cy fakt: wielu obywateli by\u0142o tak lekcewa\u017conych, oszukiwanych i l\u017conych, i\u017c mogli uwa\u017ca\u0107, \u017ce znale\u017ali si\u0119 w niew\u0142a\u015bciwym kraju albo nawet na niew\u0142a\u015bciwej planecie, \u017ce zasz\u0142a jaka\u015b straszliwa pomy\u0142ka. Mo\u017ce podnios\u0142oby ich nieco na duchu, gdyby ich hymn i dewiza wspomina\u0142y o uczciwo\u015bci, braterstwie, nadziei albo o szcz\u0119\u015bciu, gdyby w jaki\u015b spos\u00f3b dawa\u0142y im do zrozumienia, \u017ce s\u0105 mile widziani w spo\u0142ecze\u0144stwie i jego posiad\u0142o\u015bciach (K. Vonnegut, \u201e\u015aniadanie mistrz\u00f3w\u201d, s. 12).<\/p>\n\n\n\n
W przytoczonym fragmencie ujawnia si\u0119 typowe dla stylu Vonneguta sarkastyczne, ironiczne czy wr\u0119cz nihilistyczne podej\u015bcie do warto\u015bci, takich jak nar\u00f3d, spo\u0142ecze\u0144stwo oraz ich symboliki (\u201epi\u0119knego sztandaru\u201d i \u201epustej dewizy\u201d). Uwypuklone zostaje poczucie pustki i porzucenia, zarysowuj\u0105c dysonans pomi\u0119dzy klas\u0105 rz\u0105dz\u0105c\u0105 a obywatelami, kt\u00f3rzy do\u015bwiadczaj\u0105 wyobcowania, maj\u0105c poczucie przebywania w \u201eniew\u0142a\u015bciwym kraju\u201d tudzie\u017c na \u201eniew\u0142a\u015bciwej planecie\u201d. Ten charakterystyczny dla literatury postmodernistycznej obraz mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 kanw\u0105 dla rozwa\u017ca\u0144 wsp\u00f3\u0142czesnego retora oraz dostarczy\u0107 gotowych przyk\u0142ad\u00f3w w postaci frazeologizm\u00f3w na poziomie semantycznym. Te z kolei, dzi\u0119ki znajomo\u015bci technik retorycznych, rozwin\u0105\u0107 mo\u017cna w tropy i figury, na przyk\u0142ad w pytanie retoryczne \u201eIle\u017c to razy czuli\u015bcie si\u0119 niemile widziani na tej planecie?\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Reasumuj\u0105c, bod\u017acem do podj\u0119cia niniejszego problemu badawczego jest za\u0142o\u017cenie, \u017ce dzie\u0142o literackie stanowi\u0107 mo\u017ce nie tylko cenne \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji, podsuwaj\u0105c m\u00f3wcy okre\u015blone narz\u0119dzia interpretacji wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata, lecz tak\u017ce mo\u017ce stanowi\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o rozwoju warsztatu j\u0119zykowego komunikatora, na poziomie czysto semantycznym. Dlatego celem wyst\u0105pienia jest analiza dyskursu w powie\u015bci Kurta Vonneguta „\u015aniadanie mistrz\u00f3w” pod k\u0105tem zasob\u00f3w komunikacyjnych – j\u0119zykowych w uj\u0119ciu pragmaretorycznym. Przyjmuje si\u0119 bowiem, \u017ce u podstaw rozwoju kompetencji komunikacyjnych wsp\u00f3\u0142czesnego retora le\u017cy konieczno\u015b\u0107 ci\u0105g\u0142ego samodoskonalenia w obszarze synergicznego wykorzystania j\u0119zykowych i niej\u0119zykowych \u015brodk\u00f3w wyrazu, czyli zasob\u00f3w werbalnych i niewerbalnych (por: Puppel, 2004; Krawczak i Urbaniak, 2019). Semantyczna analiza dyskursu w obr\u0119bie przytoczonego dzie\u0142a autorstwa Kurta Vonneguta z gatunku literatury pi\u0119knej stanowi pr\u00f3b\u0119 odpowiedzi na pytanie, w jaki spos\u00f3b, w praktyce, mo\u017cna wykorzystywa\u0107 dzie\u0142o literackie w kszta\u0142ceniu retorycznym na poziomie akademickim.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owa klucze<\/p>\n\n\n\n
Kompetencje komunikacyjne, wyst\u0105pienia publiczne, semantyczna analiza dyskursu, literatura<\/p>\n\n\n\n
Bibliografia<\/p>\n\n\n\n
Krawczak M., Urbaniak A. (2019). \u201eKszta\u0142towanie kompetencji komunikacyjnych na poziomie akademickim. Ars bene dicendi na przyk\u0142adzie mowy oskar\u017cycielskiej Hipolita Kiry\u0142owicza z powie\u015bci Bracia Karamazow Fiodora Dostojewskiego\u201d. Scripta Neophilologica Posnaniensia, 19 . 103-115.<\/p>\n\n\n\n
L\u00ea T., L\u00ea Q. and Short M. (2009). Critical Discourse Analysis: An interdisciplinary perspective. New York: Nova Science Publishers.<\/p>\n\n\n\n
Puppel S. (2004). An outline of a domain-resource-agent-access-management (DRAAM) model of human communication: Towards an ecology of human communication, \u201dOikeiosLogos\u201d 1, 1-27.<\/p>\n\n\n\n
Van Dijk, T. A. (1985). Semantic discourse analysis. Handbook of discourse analysis, 2, 103-136.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Artur Urbaniak Akademia Nauk Stosowanych im. Stanis\u0142awa Staszica w Pile W proponowanym wyst\u0105pieniu zamierzam przedstawi\u0107 i zweryfikowa\u0107 empirycznie tez\u0119, zgodnie…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1572"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1572"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1573,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1572\/revisions\/1573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}