Ewa Stala<\/p>\n\n\n\n
Uniwersytet Jagiello\u0144ski<\/p>\n\n\n\n
O ile badania zjawiska humoru si\u0119gaj\u0105 staro\u017cytno\u015bci, humor \u015bredniowieczny jest zagadnieniem stosunkowo s\u0142abo opracowanym (Attardo 1994: 33-34; Warcaba 2019: 48-55). Niniejszy ma na celu przybli\u017cenie tego zagadnienia, a zarazem stanowi pr\u00f3b\u0119 zastosowania narz\u0119dzi j\u0119zykoznawczych w badaniu materia\u0142u literackiego. Korpus badawczy stanowi Ksi\u0119ga Dobrej Mi\u0142o\u015bci Juana Ruiza (hiszp. Libro de Buen Amor, skr. LBA), sztandarowe dzie\u0142o hiszpa\u0144skiej literatury \u015bredniowiecznej datowane na lata 1330-1343, a dok\u0142adnie polski przek\u0142ad jego fragment\u00f3w autorstwa Zofii Szleyen (1980). Zastosowana metodologia to tzw. Og\u00f3lna Teoria Humoru S\u0142ownego (ang. General Theory of Verbal Humor, skr. GTVH) (Attardo, Raskin, 1991; Attardo, 1994) b\u0119d\u0105ca rozwini\u0119ciem teorii skrypt\u00f3w V. Raskina (1985). Istniej\u0105, co prawda, niezliczone opracowania badanego dzie\u0142a (t\u0142umaczka we wst\u0119pie do swojego przek\u0142adu (str. 12) szacuje, \u017ce tylko w latach 1929-1951 ukaza\u0142o si\u0119 247 pozycji ksi\u0105\u017ckowych na ten temat), w tym prace na temat jego ironicznego charakteru (cf. Ayerbe Chaux, 1968; L\u00f3pez Castro, 2009), s\u0105 to jednak uj\u0119cia stricte literaturoznawcze. Z kolei, o ile istniej\u0105 opinie (cf. Lew 2000), \u017ce zastosowana w tym przypadku Og\u00f3lna Teoria Humoru S\u0142ownego jest pomocna g\u0142\u00f3wnie w badaniu dowcip\u00f3w j\u0119zykowych, postaramy si\u0119 udowodni\u0107, \u017ce jej og\u00f3lny charakter mo\u017ce znale\u017a\u0107 zastosowanie tak\u017ce w badaniu tekst\u00f3w literackich, a przeprowadzona analiza wed\u0142ug schematu Salvatore Attardo pozwoli lepiej zrozumie\u0107 fenomen humoru w tym \u015bredniowiecznym utworze literatury hiszpa\u0144skiej i da asumpt do kolejnych bada\u0144 humoru epoki \u015aredniowiecza. Na pocz\u0105tku przybli\u017cymy nieco samo dzie\u0142o i jego autora, nast\u0119pnie przejdziemy do zjawiska humoru, w tym zagadnienia humoru w \u015aredniowieczu, wreszcie zreferujemy za\u0142o\u017cenia GTVH. Cz\u0119\u015b\u0107 praktyczna to analiza utwor\u00f3w zebranych w polskim wydaniu wed\u0142ug sze\u015bciu parametr\u00f3w (j\u0119zyk, forma narracyjna, cel, kontekst, mechanizm logiczny, zestawienie skrypt\u00f3w). Przeprowadzona analiza pozwoli nie tylko zebra\u0107 dane (ilo\u015bciowe i jako\u015bciowe) na temat struktury humoru w wybranym \u015bredniowiecznym, ale te\u017c (mamy nadziej\u0119) poka\u017ce ow\u0105 \u201eintradyscyplinarno\u015b\u0107\u201d bada\u0144 filologicznych, w kt\u00f3rych materia j\u0119zyka tworz\u0105cego dzie\u0142o literackie jest doskona\u0142ym po\u0142\u0105czeniem aspekt\u00f3w j\u0119zykoznawczych i literackich.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owa klucze<\/p>\n\n\n\n
humor, GTVH, hiszpa\u0144ska literatura \u015bredniowieczna, Ksi\u0119ga Dobrej Mi\u0142o\u015bci<\/p>\n\n\n\n
Bibliografia<\/p>\n\n\n\n
Attardo, S., 1994, Linguistic Theories of Humor, Berl\u00edn: De Gruyter Mouton.<\/p>\n\n\n\n
Attardo, S.; Raskin, V. (1991). Script theory revis(it)ed: joke similarity and joke representation model, Humor, n.. 4 (3\u20134), str. 293\u2013347.<\/p>\n\n\n\n
Raskin, V., 1985, Semantic mechanisms of humor, Dordrecht: D. Reidel Publishing Company.<\/p>\n\n\n\n
Warcaba, K., 2019, Jana Tzetzesa \u2018I\u03ac\u03bc\u03b2\u03bf\u03b9 \u03c4\u03b5\u03c7\u03c5\u03b9\u03ba\u03bf\u03af czyli dwunastowieczny traktat o komedii, Scripta Classica, vol. 16, str. 45-56.<\/p>\n\n\n\n
Juan Ruiz, 1980, [1330-1343], Ksi\u0119ga Dobrej Mi\u0142o\u015bci, przek\u0142. Zofii Szleyen, Warszawa: PIW.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ewa Stala Uniwersytet Jagiello\u0144ski O ile badania zjawiska humoru si\u0119gaj\u0105 staro\u017cytno\u015bci, humor \u015bredniowieczny jest zagadnieniem stosunkowo s\u0142abo opracowanym (Attardo 1994:…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1562"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1562"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1562\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1563,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1562\/revisions\/1563"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}