Sylwia Sojda<\/p>\n\n\n\n
Uniwersytet \u015al\u0105ski<\/p>\n\n\n\n
J\u0119zyk tworzy literatur\u0119, bez opisu i badania j\u0119zyka nie jest mo\u017cliwe badanie literatury. Uj\u0119cie lingwistyczne pozwala spogl\u0105da\u0107 na tekst literacki z wielu perspektyw.<\/p>\n\n\n\n
Przedmiotem mojego zainteresowania w wyst\u0105pieniu b\u0119dzie komparacja j\u0119zyka s\u0142owackiego z j\u0119zykiem polskim z uwzgl\u0119dnieniem kategorii liczby. Jest to jedna z podstawowych kategorii gramatycznych i semantycznych, obecna w wielu j\u0119zykach, r\u00f3\u017cnorodnie zatem przedstawiana. Rozwa\u017cania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter wst\u0119pny, b\u0119d\u0105 swego rodzaju prolegomena do problematyki liczby w uj\u0119ciu konfrontatywnym.<\/p>\n\n\n\n
Korpusem materia\u0142owym b\u0119dzie proza s\u0142owackiego pisarza Pavla Rankova, zdobywcy w 2013 roku Literackiej Nagrody Europy \u015arodkowej Angelus za powie\u015b\u0107 \u201eZdarzy\u0142o si\u0119 pierwszego wrze\u015bnia (albo kiedy indziej)\u201d i jej przek\u0142ady na j\u0119zyk polski.<\/p>\n\n\n\n
Dociekania naukowe oparte na takim korpusie (wymieniona powie\u015b\u0107 i powie\u015b\u0107 Matki) b\u0119d\u0105 oscylowa\u0142y wok\u00f3\u0142 rzeczownik\u00f3w, wymykaj\u0105cych si\u0119 regu\u0142om gramatycznym, np. poprzez pozostawanie nieodmiennymi przez liczb\u0119. Przyjrz\u0119 si\u0119 zatem rzeczownikom singularia tantum i pluralia tantum. Wska\u017c\u0119 kategorie tych rzeczownik\u00f3w w j\u0119zyku orygina\u0142u i w j\u0119zyku przek\u0142adu (polskim).<\/p>\n\n\n\n
Drug\u0105 kwesti\u0105, nad kt\u00f3r\u0105 si\u0119 zastanowi\u0119 jest problematyka plurakcyjno\u015bci czasownika (ang. pluractionality). Spr\u00f3buj\u0119 wskaza\u0107 wyznaczniki plurakcyjno\u015bci w polskim i s\u0142owackim czasowniku i odpowiedzie\u0107 na pytanie o istnienie tej kategorii w por\u00f3wnywanych j\u0119zykach. Plurakcyjno\u015b\u0107 czasownika jest kategori\u0105 nieopisan\u0105 w lingwistyce s\u0142owia\u0144skiej, cho\u0107 niew\u0105tpliwie interesuj\u0105c\u0105 i wart\u0105 uwagi. Jest zwi\u0105zana z dystrybutywno\u015bci\u0105 czasownika, z mnogim agensem lub\/i pacjensem. W szerokim znaczeniu, czasownik plurakcyjny odnosi si\u0119 do czasownik\u00f3w wskazuj\u0105cych na akcj\u0119 powtarzan\u0105 wielokrotnie, akcj\u0119, przy kt\u00f3rej wyst\u0119puje mnogi agens oraz tak\u0105, gdzie czasownik wymaga mnogiego pacjensa. W konsekwencji, kategoria plurakcyjno\u015bci mo\u017ce by\u0107 opisywana na p\u0142aszczy\u017anie semantycznej (jako krotno\u015b\u0107 akcji) lub sk\u0142adniowej (mnogo\u015b\u0107 podmiotu i\/lub mnogo\u015b\u0107 orzeczenia).<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owa klucze<\/p>\n\n\n\n
proza Pavla Rankova, liczba, plurakcyjno\u015b\u0107 czasownika, singularia tantum, pluralia tantum<\/p>\n\n\n\n
Bibliografia<\/p>\n\n\n\n
P. Rankov, Zdarzy\u0142o si\u0119 pierwszego wrze\u015bnia (albo kiedy indziej). T\u0142um. T. Grabi\u0144ski. Wyd. Ksi\u0105\u017ckowe Klimaty, 2013.<\/p>\n\n\n\n
P. Rankov, Matki. T\u0142um. T. Grabi\u0144ski, Wyd. Ksi\u0105\u017ckowe Klimaty, 2015.<\/p>\n\n\n\n
H. Jadacka, Pluralia tantum w opisie leksykograficznym. \u201eLingVaria\u201c, 2006, 1, s. 161-169.<\/p>\n\n\n\n
W. Maciejewski, Czasowniki plurakcyjne w j\u0119zyku polskim? \u201eSlovo. Journal of Slavic Languages, Literatures and Cultures\u201d, 55, s. 110\u2013117.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sylwia Sojda Uniwersytet \u015al\u0105ski J\u0119zyk tworzy literatur\u0119, bez opisu i badania j\u0119zyka nie jest mo\u017cliwe badanie literatury. Uj\u0119cie lingwistyczne pozwala…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1556"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1556"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1556\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1557,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1556\/revisions\/1557"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1556"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}