Paulina Rybi\u0144ska<\/p>\n\n\n\n
Uniwersytet \u0141\u00f3dzki, Instytut Anglistyki<\/p>\n\n\n\n
Podr\u00f3\u017ce Jana z Mandeville to popularna XIV-wieczna opowie\u015b\u0107 (wed\u0142ug niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3de\u0142 fikcyjna) o angielskim rycerzu, kt\u00f3ry wyruszy\u0142 w podr\u00f3\u017c do Ziemi \u015awi\u0119tej, barwnie opisuj\u0105ca jego w\u0119dr\u00f3wk\u0119 po najbardziej odleg\u0142ych i egzotycznych rejonach \u015bwiata. Ogromna popularno\u015b\u0107 tego dzie\u0142a spowodowa\u0142a, \u017ce zosta\u0142o przet\u0142umaczone na wiele j\u0119zyk\u00f3w. Najstarsze angielskie t\u0142umaczenie stanowi baz\u0119 dla dw\u00f3ch kopii tekstu powsta\u0142ych p\u00f3\u017aniej w r\u00f3\u017cnych regionach Anglii \u2013 p\u00f3\u0142nocnej (manuskrypt Ms. Egerton 1982) oraz \u015brodkowowschodniej (manuskrypt Cotton Titus C.XVI). Jak twierdzi Hanna (1984: 125) \u201eangielskie wersje tekstu Podr\u00f3\u017ce Jana z Mandeville nie by\u0142y jak dot\u0105d przedmiotem nawet najbardziej podstawowych bada\u0144 filologicznych\u201d1. Pr\u00f3cz tego fakt, \u017ce ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a przepisana niezale\u017cnie przez skryb\u00f3w z ro\u017cnych region\u00f3w Anglii, czyni z niej doskona\u0142y materia\u0142 do bada\u0144 w dziedzinie \u015brednioangielskiej geografii leksykalnej.<\/p>\n\n\n\n
Geografia leksykalna przez szereg lat postrzegana by\u0142a jako zaniedbany obszar bada\u0144 j\u0119zykoznawstwa historycznego. Wed\u0142ug Fisiaka (2000: 87) \u201chistoryczna geografia leksykalna, w szczeg\u00f3lno\u015bci staro- i \u015brednioangielska, jest wci\u0105\u017c nierozwini\u0119tym obszarem bada\u0144, pomimo \u017ce od wielu lat zwraca si\u0119 uwag\u0119 na jej istotno\u015b\u0107\u201d2. Cho\u0107 powszechnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce wiedza na temat geograficznego rozmieszczenia leksykonu \u015brednioangielskiego by\u0142aby nieoceniona w procesie lokalizowania manuskrypt\u00f3w, badania tego rodzaju zwykle postrzegane s\u0105 jako \u017cmudne i ograniczone czynnikami takimi jak, na przyk\u0142ad, brak informacji na temat genezy manuskryptu czy niedostateczna ilo\u015b\u0107 kopii danego tekstu pochodz\u0105cych z r\u00f3\u017cnych region\u00f3w (Carillo-Linares i Garrido-Anes 2008).<\/p>\n\n\n\n
Obecne badanie ma na celu, po pierwsze, zbadanie r\u00f3\u017cnic leksykalnych mi\u0119dzy dwiema wersjami Podr\u00f3\u017cy Jana z Mandeville \u2013 p\u00f3\u0142nocn\u0105 i \u015brodkowowschodni\u0105, a nast\u0119pnie sprawdzenie, czy zaobserwowane rozbie\u017cno\u015bci odzwierciedlaj\u0105 regionalne preferencje co do u\u017cycia s\u0142\u00f3w w okresie p\u00f3\u017ano\u015brednioangielskim (mianowicie, czy pewne s\u0142owa mo\u017cna uzna\u0107 za dialektyzmy).<\/p>\n\n\n\n
Powy\u017csze badanie oparte jest na metodologii korpusowej. Pierwszy etap to analiza r\u00f3wnoleg\u0142a wybranych rozdzia\u0142\u00f3w Podr\u00f3\u017cy Jana z Mandeville (w sumie ok. 31 tys. s\u0142\u00f3w), drugi natomiast polega na weryfikowaniu otrzymanych wynik\u00f3w w dost\u0119pnym online S\u0142owniku \u015brednioangielskim (ang. Middle English Dictionary), kt\u00f3ry wy\u015bwietla cytaty z tekst\u00f3w zgromadzonych w Korpusie \u015arednioangielskiej Prozy i Wersetu (ang. Corpus of Middle English Prose and Verse). Ko\u0144cowym etapem badania jest stworzenie map obrazuj\u0105cych regionalne rozmieszczenie jednostek leksykalnych oraz wykazu dialektyzm\u00f3w p\u00f3\u017ano\u015brednioangielskich, co w konsekwencji mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do rozwoju \u015brednioangielskiej geografii leksykalnej.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owa klucze<\/p>\n\n\n\n
historyczna geografia leksykalna, \u015brednioangielszczyzna, Podr\u00f3\u017ce Jana z Mandeville, dialektyzmy p\u00f3\u017ano\u015brednioangielskie, metodologia korpusowa<\/p>\n\n\n\n
Bibliografia<\/p>\n\n\n\n
Carrillo-Linares M. J.; Garrido-Anes E., Middle English word geography: Methodology and applications illustrated. W: English Historical Linguistics 2006. Volume III: Geo-Historical Variation in English, M. Dossena, R. Dury i M. Gotti (red.), John Benjamins, Amsterdam 2008, 67-91.<\/p>\n\n\n\n
Fisiak J., Middle English beck in the Midlands: the place-name evidence. W: Words: structure, meaning, function, Ch. Dalton-Puffer, N. Ritt i D. Kastovsky (red.), Mouton de Gruyter, Berlin 2000, 87-94.<\/p>\n\n\n\n
Hanna R. III, Mandeville. W: Middle English prose. A critical guide to major authors and genres, A. Edwards i G. Stockwell (red.), Rutgers UP, New Brunswick, N.J. 1984, 121-132. .<\/p>\n\n\n\n
1 \u201cThe most basic philological tasks have yet to be performed upon the English Versions [of Mandeville\u2019s Travels]\u201d, t\u0142um. w\u0142asne.<\/p>\n\n\n\n
2 \u201cHistorical word-geography of English, particularly Old and Middle English, is still a very much underdeveloped area of research although its importance has been recognized for a long time\u201d, t\u0142um. w\u0142asne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Paulina Rybi\u0144ska Uniwersytet \u0141\u00f3dzki, Instytut Anglistyki Podr\u00f3\u017ce Jana z Mandeville to popularna XIV-wieczna opowie\u015b\u0107 (wed\u0142ug niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3de\u0142 fikcyjna) o angielskim…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1538"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1538"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1538\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1539,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1538\/revisions\/1539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}