Olga Pa\u0144kowa<\/p>\n\n\n\n
Uniwersytet Gda\u0144ski<\/p>\n\n\n\n
\u0410rtyku\u0142 ukazuje etnopsychologiczn\u0105 niepowtarzalno\u015b\u0107 i kulturow\u0105 wielo\u015b\u0107 polsko-litewsko-bia\u0142oruskiego pogranicza. Uwaga autor\u0430 koncentruje si\u0119 na wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu narodowo\u015bciowych i j\u0119zykowych dyskurs\u00f3w utwor\u00f3w Z. \u017bakiewicza (Wilcze \u0142\u0105ki, R\u00f3d Abacz\u00f3w, Wilio, w g\u0142eboko\u015bciach morza) i A. Jurewicza (Lida, Pan B\u00f3g nie s\u0142yszy g\u0142uchych, Dzie\u0144 przed ko\u0144cem \u015bwiata).<\/p>\n\n\n\n
Jest zaproponowany model komunikacji artystycznej, zgodnie z kt\u00f3rym narracja powie\u015bciowa jest przedstawiona na skutek dzia\u0142ania zabieg\u00f3w fenomenologicznych pisarzy. Kresy s\u0105 odczytywane przez pewien klucz emocyjny, paradygmat warto\u015bci j\u0119zykowych pogranicza. Zabarwienie chronotopiczne miejsca utraconego i odzyskiwanego na podstawie strz\u0119pk\u00f3w obraz\u00f3w, skojarze\u0144 i zarejestrowanych w pami\u0119ci wyraz\u00f3w pozwala autorom cofn\u0105\u0107 si\u0119 w czasie i odtworzy\u0107 sytuacj\u0119 wieloj\u0119zyczno\u015bci Kres\u00f3w. Bohaterzy ztwor\u00f3w nieustannie zajmuj\u0105 si\u0119 poszukiwaniem \u00abinno\u015bci\u00bb, odwrotnej strony w obr\u0119bie w\u0142asnej \u015bwiadomo\u015bci, rodziny, spo\u0142ecze\u0144stwa. Narodowo\u015bciowo-j\u0119zykowe i historyczne modele przestrzeni charakteryzuj\u0105 si\u0119 zr\u00f3\u017cnicowanym nacechowaniem emocjonalnym, opowiadaj\u0105 si\u0119 za obyczajow\u0105 i kulturow\u0105 odr\u0119bno\u015bci\u0105. Bohaterzy \u017bakiewicza i Jurewicza stoj\u0105 na skrzy\u017cowaniu kultur, j\u0119zyk\u00f3w, mentalno\u015bci ziem dawnego Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego, obowi\u0105zuje ich zasada progowego charakteru \u017cycia. Do\u015bwiadczenia koegzystencji r\u00f3\u017cnych realno\u015bci etniczno-kulturowych, wyznaniowych, odmiennych styl\u00f3w my\u015blenia, wielog\u0142osowo\u015bci wymagaj\u0105 przetwarzania j\u0119zykowych i obyczajowo-kulturowych dyskurs\u00f3w. Na przyk\u0142ad, bohater powie\u015bci Wilcze \u0142\u0105ki staje si\u0119 osob\u0105 integruj\u0105c\u0105 lokalne zbiorowo\u015bci, dokonuj\u0105c\u0105 swoistej konwersacji kulturowej. Wo\u0142k-Wo\u0142czacki, Wauczacki, Wo\u0142czackij, Wo\u0142ki-Wo\u0142czackie, Wo\u0142czaccy, Wouk-Wauczysko, wo\u0142k, wilcy, wilcy-wilkowie, wa\u0142czok, wa\u0142czonak, wauczok, wauczonak \u2013 wyrazy te wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 i uzupe\u0142niaj\u0105 si\u0119 wzajemnie w \u015bwiadomo\u015bci dziecka wilko\u0142aka, pierekidnia.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owa klucze<\/p>\n\n\n\n
Kresy, wieloj\u0119zyczno\u015b\u0107, komunikacja artystyczna<\/p>\n\n\n\n
Bibliografia<\/p>\n\n\n\n
Engelking A., Golacowska E., Zieli\u0144ska A., 2008, To\u017csamo\u015b\u0107 \u2013 J\u0119zyk \u2013 Rodzina. Z bada\u0144 na pograniczu s\u0142owia\u0144sko-ba\u0142tyckim, Warszawa.<\/p>\n\n\n\n
Siatkowska E. M., 2004, Szkice z dziej\u00f3w literackich j\u0119zyk\u00f3w s\u0142owia\u0144skich, Warszawa.<\/p>\n\n\n\n
Uliasz S., 1997, O kategorii pogranicza kultur, [w:] Pogranicze kultur, red. Cz. K\u0142ak, Rzesz\u00f3w<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Olga Pa\u0144kowa Uniwersytet Gda\u0144ski \u0410rtyku\u0142 ukazuje etnopsychologiczn\u0105 niepowtarzalno\u015b\u0107 i kulturow\u0105 wielo\u015b\u0107 polsko-litewsko-bia\u0142oruskiego pogranicza. Uwaga autor\u0430 koncentruje si\u0119 na wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu narodowo\u015bciowych…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1511"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1511"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1511\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1512,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1511\/revisions\/1512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}