{"id":1495,"date":"2022-09-07T21:49:13","date_gmt":"2022-09-07T19:49:13","guid":{"rendered":"http:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/?page_id=1495"},"modified":"2022-09-07T21:49:14","modified_gmt":"2022-09-07T19:49:14","slug":"nazwy-wlasne-w-kryminalach-retro-na-podstawie-cyklu-powiesci-sprawy-ignacego-brauna-piotra-schmandta","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/?page_id=1495","title":{"rendered":"Nazwy w\u0142asne w krymina\u0142ach retro \u2013 na podstawie cyklu powie\u015bci \u201eSprawy Ignacego Brauna\u201d Piotra Schmandta"},"content":{"rendered":"\n<p>Marta Nowak<\/p>\n\n\n\n<p>Uniwersytet w Lublanie <\/p>\n\n\n\n<p>Celem wyst\u0105pienia jest zebranie i analiza materia\u0142u onimicznego wyekscerpowanego   z cyklu powie\u015bci kryminalnych Piotra Schmandta, co pozwoli na zbadanie onimii powie\u015bci kryminalnej retro wybranego autora. G\u0142\u00f3wnym zadaniem, jakie przed sob\u0105 stawiam, jest wskazanie onimicznych cech tego podgatunku oraz pokazanie, w jaki spos\u00f3b dob\u00f3r onomastykonu zale\u017cy od wybranego podgatunku, ale tak\u017ce autora. Badania nazw w\u0142asnych w utworach przynale\u017c\u0105cych do okre\u015blonego gatunku wymagaj\u0105 ustalenia jego ram oraz wewn\u0119trznych podzia\u0142\u00f3w. Pierwsza w\u0105tpliwo\u015b\u0107 natury terminologicznej wynika z problem\u00f3w z jednoznacznym rozr\u00f3\u017cnieniem krymina\u0142\u00f3w historycznych oraz retro, gdy\u017c badacze zajmuj\u0105cy si\u0119 t\u0105 problematyk\u0105 nie znale\u017ali dot\u0105d odpowiedzi na pytania, czy nale\u017cy wyszczeg\u00f3lnia\u0107 te dwa podgatunki oraz gdzie postawi\u0107 granic\u0119 mi\u0119dzy nimi. Jolanta \u015awietlikowska w\u0142\u0105cza krymina\u0142 retro do nurtu historycznych powie\u015bci kryminalnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyjmuj\u0119, \u017ce krymina\u0142 retro, w przeciwie\u0144stwie do krymina\u0142u historycznego, nie skupia si\u0119 na konkretnym wydarzeniu lub postaci historycznej, a raczej czerpie z atmosfery epoki, prezentuje jej og\u00f3lny klimat. Powie\u015b\u0107 w stylu retro wykorzystuje czasami plotki lub anegdoty, aby ubarwi\u0107 i urozmaici\u0107 opisywan\u0105 histori\u0119, niekiedy \u017ar\u00f3d\u0142o fabu\u0142y mo\u017ce stanowi\u0107 sensacyjna miejska legenda. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce autorzy powie\u015bci retro po\u015bwi\u0119caj\u0105 wiele uwagi historycznej wiarygodno\u015bci prezentowanych zdarze\u0144, a analiza materia\u0142\u00f3w oraz kwerendy biblioteczne stanowi\u0105 istotny element ich tw\u00f3rczej pracy. Krymina\u0142 retro to przede wszystkim fikcyjna opowie\u015b\u0107, ale jej t\u0142o jest jak najbardziej realistyczne oraz wiarygodne, nawet je\u015bli s\u0142u\u017cy pokazaniu wykreowanych przez pisarza bohater\u00f3w i stworzonej przez niego historii. Krymina\u0142y retro pozwalaj\u0105 nie tylko pozna\u0107 dan\u0105 epok\u0119 historyczn\u0105, lecz tak\u017ce \u2013 nawet w wi\u0119kszym stopniu \u2013 poczu\u0107 jej atmosfer\u0119. Powie\u015bci, kt\u00f3rych warstw\u0119 onimicz\u0105 om\u00f3wi\u0119 w wyst\u0105pieniu nazywam krymina\u0142ami retro, poniewa\u017c na tle pozosta\u0142ych podgatunk\u00f3w wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 kilkoma charakterystycznymi cechami, jak:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 wierne odwzorowanie historycznych reali\u00f3w;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 zastosowanie \u00f3wczesnej gwary miejskiej;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 wyra\u017ana \u015bwiadomo\u015b\u0107 gatunkowa (liczne nawi\u0105zania do klasycznych dzie\u0142).<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0142owa klucze<\/p>\n\n\n\n<p>onomastyka literacka, krymina\u0142 retro, nazwy w\u0142asne, powie\u015b\u0107 kryminalna<\/p>\n\n\n\n<p>Bibliografia<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Burszta W.J., Czubaj M., Kryminalna odyseja oraz inne szkice o czytaniu i pisaniu, Gda\u0144sk 2017.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Ch\u0142osta-Zielonka J., Zamiast powie\u015bci obyczajowej. Cechy wsp\u00f3\u0142czesnej polskiej powie\u015bci sensacyjnej, \u201eMedia-Kultura-Komunikacja spo\u0142eczna\u201d 9, 2013, s. 87-98.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Graf M., Literackie nie-nazywanie. Onomastykon polskiej prozy wsp\u00f3\u0142czesnej, Pozna\u0144 2015.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Kiszka-Pytel B., Nazwy w\u0142asne w najnowszej prozie polskiej \u2013 mi\u0119dzy idiolektem a problematyk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnej kultury, Katowice 2019.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Rejter A., Nazwa w\u0142asna wobec gatunku i dyskursu, Katowice 2016.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marta Nowak Uniwersytet w Lublanie Celem wyst\u0105pienia jest zebranie i analiza materia\u0142u onimicznego wyekscerpowanego z cyklu powie\u015bci kryminalnych Piotra Schmandta,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1495"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1495"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1495\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1496,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1495\/revisions\/1496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}