Olga Lesicka<\/p>\n\n\n\n
Wydzia\u0142 Lingwistyki Stosowanej, Uniwersytet Warszawski<\/p>\n\n\n\n
W swoim wyst\u0105pieniu chcia\u0142abym przedstawi\u0107 dwie powie\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnego rosyjskiego pisarza Aleksandra Tierechowa \u2013 Kamienny most (\u041a\u0430\u043c\u0435\u043d\u043d\u044b\u0439 \u043c\u043e\u0441\u0442) i Niemcy (\u041d\u0435\u043c\u0446\u044b). Stanowi\u0105 one swoisty fenomen, poniewa\u017c obie s\u0105 trudne w odbiorze ze wzgl\u0119du na obj\u0119to\u015b\u0107 i specyfik\u0119 stylu pisarskiego autora \u2013 po\u0142\u0105czenie realistycznego przekazu z modernistycznym strumieniem \u015bwiadomo\u015bci. Ponadto znakiem firmowym autora jest du\u017ca dawka cynizmu i jadowitej ironii, co zdecydowanie wp\u0142ywa na ich odbi\u00f3r. Lecz mimo to obie powie\u015bci zosta\u0142y docenione przez czytelnik\u00f3w i krytyk\u00f3w oraz zdoby\u0142y nagrody literackie \u2013 pierwsza otrzyma\u0142a nagrod\u0119 w konkursie \u201eWielka ksi\u0105\u017cka\u201d w roku 2009, druga \u2013 \u201eNarodowy bestseller\u201d w 2012. Pierwsza powie\u015b\u0107 jest napisana w konwencji \u015bledztwa dziennikarskiego i dotyczy tragicznego wydarzenia z lat 40. XX wieku, czyli tzw. czas\u00f3w stalinowskich. Nie jest to jednak \u2013 jak mo\u017ce si\u0119 zdawa\u0107 \u2013 przepe\u0142niona gorycz\u0105 powie\u015b\u0107 rozrachunkowa z miniona epok\u0105 \u2013 jest to swego rodzaju studium przypadku, nieco przewrotne ukazanie kulis pewnej epoki od strony czysto ludzkiej i z perspektywy czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych. Autor oddaje g\u0142os licznym bohaterom, kt\u00f3rzy nie zawsze wypowiadaj\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b klarowny i cz\u0119sto nadaj\u0105 opisywanym faktom sw\u00f3j punkt widzenia. Ich wypowiedzi dostarczaj\u0105 nam implikowan\u0105 informacj\u0119 metaj\u0119zykow\u0105 o sobie, innych uczestnikach dramatu, wreszcie \u2013 o ca\u0142ej epoce oraz czasach wsp\u00f3\u0142czesnych. W powie\u015bci brakuje g\u0142osu autora, podsumowa\u0144 i komentarzy do nie zawsze jasnych wypowiedzi \u015bwiadk\u00f3w opisywanych wydarze\u0144, dlatego odbiorcy pozostaje samodzielna interpretacja informacji i wyci\u0105gni\u0119cie wniosk\u00f3w. Konfiguracja tre\u015bci, formy i materia\u0142u s\u0142ownego w po\u0142\u0105czeniu z inteligentnym czarnym humorem i du\u017c\u0105 dawk\u0105 cynizmu daje do\u015b\u0107 niezwyk\u0142y, ale wyrazisty rezultat. Drug\u0105 powie\u015b\u0107 mo\u017cna w pewnym sensie nazwa\u0107 pastiszem powie\u015bci \u015brodowiskowej i krytycznym spojrzeniem na korupcj\u0119 i funkcjonowanie aparatu urz\u0119dniczego wsp\u00f3\u0142czesnej Rosji. Powie\u015b\u0107 ma nie tylko prowokuj\u0105cy tytu\u0142 \u2013 stosowane w niej zabiegi stylistyczne w po\u0142\u0105czeniu z j\u0119zykiem, kt\u00f3ry przypomina styl urz\u0119dowy oraz wszechogarniaj\u0105cy cynizm tworz\u0105 do\u015b\u0107 mocny obraz upadku pewnego systemu na przyk\u0142adzie g\u0142\u00f3wnego bohatera. G\u0142\u00f3wnym celem wyst\u0105pienia jest zatem przedstawienie bardzo charakterystycznego stylu j\u0119zykowego autora, kt\u00f3ry jest konsekwentnie trudny w odbiorze, tworzy jednak ca\u0142o\u015b\u0107 do\u015b\u0107 niezwyk\u0142\u0105 – jedocze\u015bnie wci\u0105gaj\u0105c\u0105, ale w odbiorze nieprzyjemn\u0105. (Prezentacja zawiera kr\u00f3tkie pogl\u0105dowe fragmenty tekstu t\u0142umaczone przeze mnie na j\u0119zyk polski).<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owa klucze<\/p>\n\n\n\n
Strumie\u0144 \u015bwiadomo\u015bci, powie\u015b\u0107 modernistyczna, ironia, krytyka, pastisz.<\/p>\n\n\n\n
Bibliografia<\/p>\n\n\n\n
G\u0142owi\u0144ski M., Literatura dzie\u0142a a wiedza historyczna, [w:] ten\u017ce, Dzie\u0142o wobec odbiorcy, Szkice z komunikacji literackiej, Uniwersitas, Krak\u00f3w 1998.<\/p>\n\n\n\n
Humphrey R., Strumie\u0144 \u015bwiadomo\u015bci \u2013 techniki, \u201ePami\u0119tnik literacki\u201d 1970, nr 61\/4, s. 283, wersja internetowa, dost\u0119p: 10.01.2018<\/p>\n\n\n\n
Markiewicz H., Odbi\u00f3r i odbiorca w badaniach literackich, [w:] ten\u017ce, Wymiary dzie\u0142a literackiego, Universitas, Krak\u00f3w 1996.<\/p>\n\n\n\n
Okopie\u0144-S\u0142awi\u0144ska A., Relacje osobowe w literackiej komunikacji, [w:] Problemy socjologii literatury, pod. red. J. S\u0142awi\u0144skiego, Wydawnictwo PAN, Wroc\u0142aw-Warszawa-Krak\u00f3w-Gda\u0144sk 1971.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Olga Lesicka Wydzia\u0142 Lingwistyki Stosowanej, Uniwersytet Warszawski W swoim wyst\u0105pieniu chcia\u0142abym przedstawi\u0107 dwie powie\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnego rosyjskiego pisarza Aleksandra Tierechowa \u2013…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1489"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1489"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1489\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1490,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1489\/revisions\/1490"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}