{"id":1486,"date":"2022-09-07T21:38:58","date_gmt":"2022-09-07T19:38:58","guid":{"rendered":"http:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/?page_id=1486"},"modified":"2022-09-07T21:38:58","modified_gmt":"2022-09-07T19:38:58","slug":"jezykowy-obraz-polski-i-polakow-w-angielskiej-literaturze-stosowanej-drugiej-polowy-xviii-w","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/?page_id=1486","title":{"rendered":"J\u0119zykowy obraz Polski i Polak\u00f3w w angielskiej literaturze stosowanej drugiej po\u0142owy XVIII w."},"content":{"rendered":"\n

Maciej Laskowski1<\/sup> i Leszek Szyma\u0144ski2<\/sup><\/p>\n\n\n\n

1<\/sup>Akademia Nauk Stosowanych im. Stanis\u0142awa Staszica w Pile,\u00a02<\/sup>\u00a0Uniwersytet Zielonog\u00f3rski<\/p>\n\n\n\n

Proponowany jest pr\u00f3b\u0105 przedstawienia analizy j\u0119zykowego obrazu Polski i Polak\u00f3w zawartego w wybranych pozycjach angielskiej literatury stosowanej drugiej po\u0142owy XVIII w. Obraz ten \u2013 subiektywny z za\u0142o\u017cenia tego typu tekst\u00f3w \u2013 wyszed\u0142 spod pi\u00f3ra angielskich tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy osobi\u015bcie podr\u00f3\u017cowali po Polsce w owym czasie. Takie teksty by\u0142y zazwyczaj bardzo osobiste i kierowane do w\u0142asnej pami\u0119ci lub pami\u0119ci najbli\u017cszych, staj\u0105c si\u0119 \u015bwiadectwem kultury umys\u0142owej przedstawicieli epoki do\u015bwiadczaj\u0105cych tych samych wydarze\u0144 w tym samym czasie. Jest to obraz na wskro\u015b nieprzychylny Polsce i polsko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

J\u0119zykowy obraz Polski i Polak\u00f3w w wypowiedziach konkretnych os\u00f3b (Anglik\u00f3w przybywaj\u0105cych w Polsce i opisuj\u0105cych j\u0105) zostanie przedstawiony zgodnie z uj\u0119ciem Bartmi\u0144skiego. Badacz rozumie to poj\u0119cie jako \u201ezawart\u0105 w j\u0119zyku interpretacj\u0119 rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna uj\u0105\u0107 w postaci zespo\u0142u s\u0105d\u00f3w o \u015bwiecie. Mog\u0105 to by\u0107 s\u0105dy b\u0105d\u017a to utrwalone w samym j\u0119zyku, w jego formach gramatycznych, s\u0142ownictwie, kliszowanych tekstach (np. przys\u0142\u00f3w), b\u0105d\u017a to przez formy i teksty j\u0119zyka implikowane\u201d (Bartmi\u0144ski 1999: 104).<\/p>\n\n\n\n

Autorzy wyst\u0105pienia maj\u0105 na celu zbadanie j\u0119zyka wyra\u017caj\u0105cego postawy polonofobiczne oraz dotarcie do mo\u017cliwych przyczyn takich postaw po\u015br\u00f3d ww. tw\u00f3rc\u00f3w, by nast\u0119pnie skupi\u0107 si\u0119 na oszacowaniu skali tego zjawiska. Powy\u017csza podstawa materia\u0142owa stanowi\u0105ca o obrazie Polski i Polak\u00f3w traktuje o zagadnieniach takich, jak brak stabilno\u015bci politycznej, nie\u0142ad w prawie i administracji, nikczemno\u015b\u0107 polskich szlachcic\u00f3w, np. wobec podw\u0142adnych, wystawno\u015b\u0107, nadmierne pija\u0144stwo, sytuacja dysydent\u00f3w religijnych, stan polskiej armii, \u017cycie spo\u0142eczne, w ko\u0144cu upadek moralny Polak\u00f3w i ich pa\u0144stwowo\u015bci. Kolejnym zamierzeniem inicjatywy badawczej b\u0119dzie nakre\u015blenie sylwetki angielskich autor\u00f3w literatury stosowanej uwzgl\u0119dnionych w badaniu. Ilustracja ta sprowadzi si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do wyabstrahowania zbie\u017cnych cech, do\u015bwiadcze\u0144 i pogl\u0105d\u00f3w owych autor\u00f3w, skutkuj\u0105cych ich negatywnym obrazem Polski. Jak podkre\u015bla Stefania Skwarczy\u0144ska (1954), wiedza na temat \u017cycia psychicznego autora dzie\u0142a literackiego, jego do\u015bwiadcze\u0144 i pogl\u0105d\u00f3w na \u015bwiat jest niezb\u0119dna dla badacza, by ten m\u00f3g\u0142 pozna\u0107 motywacje autora.<\/p>\n\n\n\n

Autorzy wyst\u0105pienia stawiaj\u0105 sobie r\u00f3wnie\u017c za cel odpowied\u017a na pytanie na ile negatywne opinie o Polsce i polsko\u015bci okaza\u0142y si\u0119 uzasadnione, a na ile ich waga by\u0142a nieproporcjonalna do status quo. Ramy czasowe uwzgl\u0119dnione w badaniu obejmuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie czasy stanis\u0142awowskie w Polsce. Wyb\u00f3r tego przedzia\u0142u czasowego wynika z faktu, \u017ce kraj \u00f3w cieszy\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas drugim co do wielko\u015bci terytorium w Europie, by w tym samym okresie znikn\u0105\u0107 z politycznej mapy tego kontynentu. Lata te by\u0142y dla Polak\u00f3w prze\u0142omowymi tak\u017ce dlatego, \u017ce musieli oni na nowo zdefiniowa\u0107 si\u0119 politycznie, spo\u0142ecznie i gospodarczo, szukaj\u0105c pomocy w tym zakresie m.in. w Wielkiej Brytanii. Dlatego opinie przedstawicieli tego narodu by\u0142y w owym czasie niezwykle istotne w kreowaniu j\u0119zykowego obrazu Polski i Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142owa klucze<\/p>\n\n\n\n

J\u0119zykowy obraz Polski, angielska literatura stosowana, James Harris, William Coxe, Nathaniel Wraxall, Polska w VIII w.<\/p>\n\n\n\n

Bibliografia<\/p>\n\n\n\n

Bartmi\u0144ski, Jerzy. 1999. \u201ePunkt widzenia, perspektywa, j\u0119zykowy obraz \u015bwiata\u201d, w: J\u0119zykowy obraz \u015bwiata, pod red. J. Bartmi\u0144skiego, Lublin, s. 103-120.<\/p>\n\n\n\n

Bartmi\u0144ski, Jerzy, R. Tokarski. 1986. \u201eJ\u0119zykowy obraz \u015bwiata a sp\u00f3jno\u015b\u0107 tekstu\u201d, w: Teoria tekstu. Zbi\u00f3r studi\u00f3w, pod red. T. Dobrzy\u0144skiej, Wroc\u0142aw, s. 65-81.<\/p>\n\n\n\n

Coxe, William. 1784. Travels into Poland, Russia, Sweden, and Denmark. Tom 1, Thomas Cadell, London.<\/p>\n\n\n\n

Harris, James. 1844. Diaries and correspondence of James Harris, First Earl of Malmesbury. Tom 1, Richard Bentley, London.<\/p>\n\n\n\n

Skwarczy\u0144ska, Stefania. 1954. Wst\u0119p do nauki o literaturze.Tom. 1. Warszawa: Pax.<\/p>\n\n\n\n

Wraxall, Nathaniel, W., 1806. Memoirs of the courts of Berlin, Dresden, Warsaw, and Vienna, in the years 1777, 1778, and 1779. Vol 2, T. Cadell and W. Davies, London.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Maciej Laskowski1 i Leszek Szyma\u0144ski2 1Akademia Nauk Stosowanych im. Stanis\u0142awa Staszica w Pile,\u00a02\u00a0Uniwersytet Zielonog\u00f3rski Proponowany jest pr\u00f3b\u0105 przedstawienia analizy j\u0119zykowego obrazu…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1486"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1486"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1486\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1487,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1486\/revisions\/1487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}