Iwona Krawczyk<\/p>\n\n\n\n
Instytut J\u0119zyka Polskiego PAN<\/p>\n\n\n\n
Struktura frazy nominalnej autor\u00f3w \u0142aci\u0144skich polskiego \u015bredniowiecza nie by\u0142a do tej pory przedmiotem pog\u0142\u0119bionych bada\u0144. Istniej\u0105 co prawda opracowania po\u015bwi\u0119cone \u0142aci\u0144skiej sk\u0142adni (m.in. Pinkster (2015), Devine i Stephens (2006), a na gruncie polskim Kaczmarkowski (1985)), jednak opieraj\u0105 si\u0119 one w wi\u0119kszo\u015bci na materiale klasycznym oraz pochodz\u0105cym z p\u00f3\u017anego antyku. Niniejszy prezentuje wst\u0119pne wyniki korpusowej analizy frazy nominalnej polskiego kronikarza Jana D\u0142ugosza (1415-1480), przeprowadzonej z wykorzystaniem uj\u0119cia O. Spevak (2014), kt\u00f3ra opisuje struktur\u0119 frazy rzeczownikowej w dzie\u0142ach autor\u00f3w staro\u017cytnych.<\/p>\n\n\n\n
Badanie z wykorzystaniem metod korpusowych przeprowadzone zosta\u0142o na \u0142aci\u0144skim tek\u015bcie Rocznik\u00f3w J. D\u0142ugosza – monumentalnego, obejmuj\u0105cego 12 ksi\u0105g dzie\u0142a opisuj\u0105cego histori\u0119 Polski od czas\u00f3w najdawniejszych po rok 1480. Kronika stanowi cz\u0119\u015b\u0107 elektronicznego korpusu dzie\u0142 \u015bredniowiecznego historiografa, kt\u00f3ry powstaje w ramach projektu \u201eD\u0142ugosz 2.0…\u201d realizowanego obecnie w Pracowni \u0141aciny \u015aredniowiecznej IJP PAN. Materia\u0142 poddawany analizie zosta\u0142 wyodr\u0119bniony przy u\u017cyciu wyszukiwarki korpusowej Sketch Engine. Stanowi\u0105 go wyekscerpowane z Annales kilkuelementowe sekwencje wyrazowe, kt\u00f3rych nadrz\u0119dnym cz\u0142onem s\u0105 rzeczowniki nale\u017c\u0105ce do trzech zaproponowanych przez Lyonsa (1977) i przyj\u0119tych przez Spevak kategorii, m.in.: vir \u2018m\u0105\u017c\u2019, familia \u2018rodzina\u2019, bellum \u2018wojna\u2019, religio \u2018religia\u2019, memoria \u2018pami\u0119\u0107\u2019. Analiza wyodr\u0119bnionych sekwencji obejmowa\u0142a realizacj\u0119 sk\u0142adniow\u0105 frazy oraz warto\u015b\u0107 informacyjn\u0105 i semantyczn\u0105 jej komponent\u00f3w. Na podstawie wypracowanego przez Spevak modelu opisu wyodr\u0119bnione frazy rzeczownikowe zosta\u0142y przeanalizowane pod wzgl\u0119dem pozycji, jak\u0105 wobec cz\u0142onu okre\u015blanego zajmuj\u0105 cz\u0142ony okre\u015blaj\u0105ce, tj. przydawki przymiotnikowe, r\u00f3\u017cne typy przydawek dope\u0142niaczowych czy okre\u015blenia ilo\u015bci (quantifiers). Przy ocenie frekwencji wyst\u0105pie\u0144 przydawek w pre- i postpozycji uwzgl\u0119dniono szereg czynnik\u00f3w pragmatycznych i semantycznych, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na pozycj\u0119 cz\u0142on\u00f3w okre\u015blaj\u0105cych wzgl\u0119dem rzeczownika stanowi\u0105cego konstytutywny element frazy, takich jak kontrast, podkre\u015blenie, odwo\u0142anie do wiedzy kontekstowej, charakteryzacja czy kategoryzacja. W referacie zwr\u00f3cono szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na podobie\u0144stwa i r\u00f3\u017cnice struktur frazy nominalnej polskiego historyka i autor\u00f3w klasycznych, szczeg\u00f3lnie w zakresie frekwencji cz\u0142on\u00f3w opisuj\u0105cych w pre- i postpozycji oraz dysrybucji przydawek wyst\u0119puj\u0105cych z konkretnymi rzeczownikami.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owa klucze<\/p>\n\n\n\n
fraza nominalna, \u0142acina \u015bredniowieczna, studium korpusowe, Jan D\u0142ugosz<\/p>\n\n\n\n
Bibliografia<\/p>\n\n\n\n
Devine A.M., Stephens L.D. (2006), Latin Word Order. Structured Meaning and Information, New York.<\/p>\n\n\n\n
Kaczmarkowski M. (1985), Nominalne grupy syntaktyczne \u0142aciny okresu klasycznego, Lublin.<\/p>\n\n\n\n
Lyons J. (1977), Semantics, Vol. 2, Cambridge.<\/p>\n\n\n\n
Pinkster H. (2015), Oxford Latin Syntax. Vol. 1: The Simple Clause, Oxford.<\/p>\n\n\n\n
Spevak O. (2014), The Noun Phrase in Classical Latin Prose, Boston.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Iwona Krawczyk Instytut J\u0119zyka Polskiego PAN Struktura frazy nominalnej autor\u00f3w \u0142aci\u0144skich polskiego \u015bredniowiecza nie by\u0142a do tej pory przedmiotem pog\u0142\u0119bionych…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1473"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1473"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1473\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1474,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1473\/revisions\/1474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}