Magdalena B\u0142aszak<\/p>\n\n\n\n
Uniwersytet \u015al\u0105ski<\/p>\n\n\n\n
J\u0119zykoznawstwo i literaturoznawstwo to dwie dziedziny humanistyki, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju powi\u0105zania i zale\u017cno\u015bci. J\u0119zyk stanowi materia\u0142ow\u0105 podstaw\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci literackiej dlatego te\u017c nie mo\u017cna bada\u0107 literatury nie patrz\u0105c na j\u0119zyk. Poznanie j\u0119zyka autora dzie\u0142a jest niezb\u0119dne przed rozpocz\u0119ciem bada\u0144 nad literatur\u0105. Wszelkie utwory literackie stanowi\u0105 dla lingwist\u00f3w pewnego rodzaju konstrukcj\u0119 j\u0119zykow\u0105, s\u0105 znakiem j\u0119zykowym. Przekazuj\u0105c informacje, staj\u0105 si\u0119 jednocze\u015bnie komunikatem. Dlatego te\u017c dzie\u0142a literackie jako ca\u0142o\u015b\u0107 mog\u0105 by\u0107 i s\u0105 przedmiotem zainteresowania j\u0119zykoznawstwa kt\u00f3re jest otwarte na badanie r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w tekst\u00f3w literatury popularnej. Literatura pi\u0119kna powinna odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do naszych zmys\u0142\u00f3w, kt\u00f3re stanowi\u0105 wsp\u00f3lny mianownik ludzkich do\u015bwiadcze\u0144. Dzi\u0119ki odpowiednio u\u017cytym czasownikom w tek\u015bcie czytelnik otrzymuje bardziej klarowny obraz i jest w stanie lepiej wyobrazi\u0107 sobie przedstawion\u0105 sytuacj\u0119. Aby odbiorca testu m\u00f3g\u0142 prze\u017cywa\u0107 opowiedzian\u0105 histori\u0119 razem z jej bohaterami, musi poczu\u0107 j\u0105 zmys\u0142ami. Celem mojego wyst\u0105pienia b\u0119dzie przedstawienie czasownik\u00f3w zmys\u0142\u00f3w u\u017cywanych przez macedo\u0144skiego pisarza, Igora Stanojoskiego. Materia\u0142 badawczy zostanie wyekscerpowany z trzech powie\u015bci tego pisarza \u2013 \u201eDissomnii\u201d, \u201eGargara\u201d i \u201ePrviot univerzitetski den na mojata \u1e31erka\u201d. Ze wzgl\u0119du na fakt, i\u017c s\u0105 to czasowniki o bardzo interesuj\u0105cej strukturze semantycznej, posiadaj\u0105ce inne w\u0142asno\u015bci sk\u0142adniowe i znaczeniowe ni\u017c w j\u0119zyku polskim uwa\u017cam, \u017ce ich analiza pozwoli pokaza\u0107 warto\u015b\u0107 emocjonalno-stylistyczn\u0105 badanej literatury. Wskazuj\u0105c na relacje badanych przeze mnie czasownik\u00f3w z innymi cz\u0119\u015bciami mowy om\u00f3wi\u0119 jak wa\u017cn\u0105 rol\u0119 dynamizacyjn\u0105, ekspresywno-impresywn\u0105 i stylotw\u00f3rcz\u0105 mog\u0105 one odgrywa\u0107. Badania nad zmys\u0142ami jednoznacznie wskazuj\u0105 na bogat\u0105 ju\u017c tradycj\u0119, odnosz\u0105c\u0105 si\u0119 do epistemologii, estetyki, etyki. Dawne rozwa\u017cania na temat sensoryczno\u015bci \u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 z tak r\u00f3\u017cnymi dziedzinami nauki jak: filozofia, sztuka, medycyna, antropologia, literatura, fizjologia, fizyka a nawet astronomia. Dlatego pr\u00f3ba zmierzenia si\u0119 z zagadnieniem zmys\u0142owo\u015bci, uj\u0119tej w ramy poetyckiego obrazowania, wydaje si\u0119 zadaniem wielce inspiruj\u0105cym, otwieraj\u0105cym rozmaite pola kontekstowe.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owa klucze
czasowniki percepcji, zmys\u0142y, semantyka, sk\u0142adnia<\/p>\n\n\n\n
BibliografiaStanojoski I., Dissomnii, Skopje 2020<\/p>\n\n\n\n
Stanojoski I., Gargara, Skopje 2020<\/p>\n\n\n\n
Stanojoski I., Prviot univerzitetski den na mojata \u1e31erka, Skopje 2020<\/p>\n\n\n\n
Dobaczewski A., Zjawiska percepcji wzrokowej: studium semantyczne. Warszawa 2002<\/p>\n\n\n\n
Grzesiak R. Semantyka i sk\u0142adnia czasownik\u00f3w percepcji zmys\u0142owej. Wroc\u0142aw 1983<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Magdalena B\u0142aszak Uniwersytet \u015al\u0105ski J\u0119zykoznawstwo i literaturoznawstwo to dwie dziedziny humanistyki, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju powi\u0105zania i zale\u017cno\u015bci.…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1409"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1409"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1409\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1410,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1409\/revisions\/1410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}