<\/p>\n\n\n\n
Anna Koz\u0142owska<\/p>\n\n\n\n
Uniwersytet Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego w Warszawie<\/p>\n\n\n\n
W obr\u0119bie filologii nie brakuje g\u0142os\u00f3w, \u017ce lingwistycznie zorientowany opis tekst\u00f3w literackich przynosi niebagatelne korzy\u015bci poznawcze wiedzy o literaturze, zw\u0142aszcza w zakresie interpretacji wypowiedzi (zob. m.in. Teoria literatury w \u015bwietle j\u0119zykoznawstwa 2011). Du\u017co rzadziej i s\u0142abiej artyku\u0142owana wydaje si\u0119 natomiast my\u015bl, \u017ce analiza literatury mo\u017ce stanowi\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji i wa\u017cnych rozpozna\u0144 dla j\u0119zykoznawstwa, skoncentrowanego przecie\u017c w znacznej mierze \u2013 zw\u0142aszcza w obszarze j\u0119zykoznawstwa wsp\u00f3\u0142czesnego \u2013 na problemach innych wariant\u00f3w j\u0119zyka i na odmiennych typach danych. W dzisiejszej lingwistyce mo\u017cna zaobserwowa\u0107 tendencj\u0119 do marginalizowania roli literatury (zar\u00f3wno jako obiektu bada\u0144 lingwistycznych, jak i jako materia\u0142u \u017ar\u00f3d\u0142owego), a przynajmniej do uznawania j\u0119zyka\/stylu literatury za obszar zasadniczo odr\u0119bny od opisu j\u0119zyka og\u00f3lnego czy jego nieliterackich odmian, wymagaj\u0105cy od badacza ca\u0142kowicie innych narz\u0119dzi i kompetencji, wyra\u017anie oddzielony od g\u0142\u00f3wnego nurtu lingwistyki, a w efekcie \u2013 lokuj\u0105cy si\u0119 gdzie\u015b na jej peryferiach. Nietrudno znale\u017a\u0107 wyraziste \u015bwiadectwa malej\u0105cej wagi literatury w badaniach lingwistycznych \u2013 wystarczy przywo\u0142a\u0107 cho\u0107by zmieniaj\u0105cy si\u0119 status cytat\u00f3w literackich w s\u0142ownikach j\u0119zyka polskiego: o ile w dawnych s\u0142ownikach przyk\u0142ady z literatury stanowi\u0142y w\u0142a\u015bciwie podstaw\u0119 dokumentacji, o tyle w nowszych leksykonach s\u0105 one tylko sporadycznie wykorzystywane w tej funkcji.<\/p>\n\n\n\n
G\u0142\u00f3wnym celem wyst\u0105pienia jest zebranie, uporz\u0105dkowanie i zaprezentowanie argument\u00f3w na rzecz (nieoczywistej dzi\u015b) tezy, \u017ce badania nad literatur\u0105 zajmuj\u0105 niepo\u015blednie miejsce w obr\u0119bie j\u0119zykoznawstwa jako takiego, a nie tylko tej cz\u0119\u015bci stylistyki, kt\u00f3ra dotyczy j\u0119zyka\/stylu artystycznego, jak r\u00f3wnie\u017c wskazanie po\u017cytk\u00f3w, jakie p\u0142yn\u0105 z uwzgl\u0119dniania wypowiedzi artystycznych w badaniach lingwistycznych. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 u przypomni argumenty przywo\u0142ywane i implikowane w pracach wybranych lingwist\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 studiami nad literatur\u0105, m.in.: Romana Jakobsona, Zenona Klemensiewicza, Jadwigi Puzyniny, Krystyny Pisarkowej, El\u017cbiety Tabakowskiej, Anny Pajdzi\u0144skiej, Ryszarda Tokarskiego, Ewy S\u0142awkowej. Analiza ich wypowiedzi metanaukowych, a tak\u017ce formu\u0142owanych przez nich cel\u00f3w i wniosk\u00f3w badawczych, b\u0119dzie stanowi\u0142a punkt wyj\u015bcia do opisu roli (czy raczej: r\u00f3l), jak\u0105 badania literatury pe\u0142ni\u0105 w rozwoju wiedzy o j\u0119zyku, nie tylko w jego odmianie artystycznej.<\/p>\n\n\n\n
Ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 u b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cona sprawie, kt\u00f3ra rzadko pojawia si\u0119 explicite w dotychczasowej dyskusji o miejscu studi\u00f3w nad literatur\u0105 w lingwistyce, a mianowicie wp\u0142ywowi obserwacji dokonanych na materiale literatury na niekt\u00f3re koncepcje j\u0119zyka i wybrane elementy metodologii j\u0119zykoznawczych.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owa klucze
j\u0119zyk\/styl artystyczny, stylistyka, lingwistyka tekstu, metodologia j\u0119zykoznawstwa<\/p>\n\n\n\n
Bibliografia<\/p>\n\n\n\n
Jakobson R., 1960, Poetyka w \u015bwietle j\u0119zykoznawstwa, \u201ePami\u0119tnik Literacki\u201d 51 z. 2, s. 431-473.<\/p>\n\n\n\n
Pajdzi\u0144ska A., 2010, J\u0119zykoznawca w \u015bwiecie literatury, w: Cz\u0142owiek. S\u0142owo. \u015awiat, red. J. Chojak, T. Korpysz, K. Waszakowa, Wydawnictwa UW, Warszawa, s. 95-102.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142awkowa E., 2012-2016, Tekst literacki w kr\u0119gu j\u0119zykoznawstwa, t. 1-2, Wydawnictwo U\u015a, Katowice.<\/p>\n\n\n\n
Teoria literatury w \u015bwietle j\u0119zykoznawstwa, 2011, red. M. Cyzmann, A. Skubaczewska-Pniewska, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toru\u0144.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Anna Koz\u0142owska Uniwersytet Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego w Warszawie W obr\u0119bie filologii nie brakuje g\u0142os\u00f3w, \u017ce lingwistycznie zorientowany opis tekst\u00f3w literackich…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1366"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1366"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1367,"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1366\/revisions\/1367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptj-warszawa2022.uksw.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}